تاریخ، جغرافیا و جامعه‌شناسی

آیا ممکن است علما و صلحا به‌ جای امامان حجّت باشند؟

آیا ممکن است علما و صلحا به‌جای امامان حجّت باشند؟

آیا ممکن است علما و صلحا به‌جای امامان حجّت باشند؟

از امام‌صادق(ع) نقل شده که فرمود: «زود است که کوفه از مؤمنین خالی شود و علم در آن پنهان شود، همان‌گونه که مار در لانه‌اش پنهان گردد. آنگاه علم در شهری که به آن (قم) گویند، ظاهر گردد و آنجا مهد علم و فضیلت شود، تا اینکه در روی زمین مستضعف در دین یافت نگردد، حتی مخدّرات پشت پرده و آن هنگام نزدیک‌شدن ظهور قائم(عج) ماست، که خداوند قم و اهلش را قائم‌مقام حجّت کند و اگر چنین نباشد، زمین اهلش را زیرورو کند و در روی زمین حجّت نباشد… .»(1)
و نیز از حضرت نقل شده که فرمود: «زمانی فرا رسد که شهر قم و اهالی آن حجّت بر مردم‌اند و آن در زمان غیبت قائم ما تا هنگام ظهور اوست و اگر این‌چنین نباشد، زمین اهلش را زیرورو کند… .»(2)

پاسخ

اوّل: این حدیث هیچ‌گونه تعارضی با احادیث ضرورت وجود حجّت در روی زمین ندارد؛ زیرا نه‌تنها دلالت بر وجوب وجود حجّت دارد؛ بلکه اشاره دارد که اگر قرار است امام و حجّت غایب باشد، باید از طرف او حجّتی ظاهر باشد وگرنه زمین مضطرب خواهد شد.

به تعبیر دیگر: قائم‌مقام حضرت‌حجّت(عج) بودن، اعم از آن است که حضرت نباشد و آنان قائم‌مقام او باشند و مردم قم قائم‌مقام او و ازآنجاکه احادیث ضرورت وجود حجّت با احتمال اول مخالف است، درنتیجه باید فرض دوم را پذیرفت.

دوم: برای زمین دو نوع اضطراب است؛ یکی اضطراب کلّی با نبود حجّت معصوم که «بوجوده رزق الوری…» و دیگری اضطراب جزئی که با غیبت است و اگر نماینده او نباشد، آن اضطراب حاصل می‌شود.

پی‌نوشت‌ها

1. بحارالانوار، ج60، ص213، باب36، ح23؛ «ستخلو کوفه من‌المؤمنین و یأزر عنها العلم کما یأزر الحیه فی حجرها، ثمّ یظهر العلم ببلد یقال لها قم و تصیر معدناً للعلم والفضل حتی لایبقی فی‌الأرض مستضعف فی‌الدین حتّی المخدرات فی‌الحجال و ذلک عند قرب ظهور قائمنا، فیجعل‌الله قم و أهله قائمین مقام الحجّه، ولولا ذلک لساخت الأرض بأهلها و لم یبق فی‌الأرض حجّه… .»

2. بحارالانوار، ج60، ص213، باب36، ح22؛ «… وسیأتی زمان تکون بلده قم و أهلها حجّه علی‌الخلائق و ذلک فی زمان غیبه قائمنا إلی ظهوره، ولولا ذلک لساخت الأرض بأهلها… .»

برچسب ها
مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن